Çocuklarda diyabet

çocuklarda diyabet
çocuklarda diyabet


Diyabet nedir? 

Kabul edilen besinde bulunan karbonhidratlar glikoza (şekere) dengeli parçalanır. İnsan vücudu bu maddeden enerji elde etmek için kullanıyor. İnsülin adlı hormon glikozu vücut hücrelerine taşır. Diyabet sırasında insanlarda insülin eksikliği nedeniyle şeker hücrelere taşınmıyor ve kanda glikoz seviyesi artar.

 Tip 1 diyabet  çocuklarda ve erişkinlerde daha çok rastlanan auto bağışıklık hastalıktır. Bu zaman içerisinde organizmada insülin üretimi durur. Tip 1 diyabet nedeni bilinmemektedir, genetik faktörün ve çevrenin etkisinin olduğu tahmin ediliyor.

 Tip 2 diyabet  ise organizma yeterince insülin hormonu yapamıyor veya hücrelere etkisi azalır. Aşırı kilo, hareketsizlik ve genetik faktör tip 2 diyabet nedeni olarak kutlanmaktadır.

Çocuklarda diyabet en çok 10-14 yaş arasında görülür. Bununla beraber 1-3 yaşlarında diyabetli çocuklara da rastlanmaktadır. Diabetes zamanında tespit etmek için onun belirtilerini bilmek gerekir.

çocuklarda diyabet
çocuklarda diyabet

 

Çocuklarda diyabet belirtileri nelerdir?    

Çok su içmek.   Dikkat edin çocuğun idrar boşaltımı sisteminde değişiklikler gözlenebilir, örneğin gece idrar kaçırması olmayan çocuklar idrar kaçırmada başlıyorsa veya gece sık sık idrara gidiyorsa,  bu bir bildirim olabilir.

Kilo . Vücutta yağ deposunu, enerjiyi düzenleyen hormon olmadığı halde yağ dokusu ve sonra da kas dokusu çok harcanması sonucu çocuklar zayıflıyor, 3-4 hafta boyunca yaklaşık 8-10 kg ya kadar ağırlığını kaybedebiliyor. Ayrıca okul ödevlerinin yerine getirilmesi işinde kalite düşer, halsizlik, yorgunluk, görme yeteneğinin zayıflaması vb. belirtiler ortaya çıkar. Çocuk sürekli yorgun hissettiği için okul hayatında başarısızlıklar, spor yaşamında isteksizlik oluşabilir

Kanda şekerin (glikoz) miktarı ne kadar olmalıdır?

Çocuklar için karbonhidratların alımı çok önemlidir. Çünkü organizma karbohidratı benimseyip glikoza çevirip ve bundan enerji kaynağı olarak kullanır. Bu nedenle kanda glikozun normal miktarını bilmek gerekir.

 
Test 6-12 yaş 13-19 yaş
Glikoz yemekten önce / Dl 100-180 metrekare / Dl 90-180 metrekare / Dl 90-130 metrekare
Glikoz yatmadan önce (gece) / Dl 110-200 metrekare

 

/ Dl 100-180 metrekare / Dl 90-150 metrekare

 

diyabetli çocuklar nasıl beslenmelidir
diyabetli çocuklar nasıl beslenmelidir

Diyabetli Çocuklar Nasıl Beslenmelidir ?

Yüksek glikoz oranlı rahatsızlıkları olan çocuklar için kendi yaş ve gelişim aşamalarına uygun miktar ve proporsiyalara uymakla sağlıklı diyet yaşantısı oluşabilir. Diyabetli çocukların yaşam tarzında olabilecek değişiklik mevcut beslenme alışkanlıklarını sağlıklı beslenme alışkanlığı ile değişikliğinden ibarettir. Diyabetli çocuğun gün boyunca beslenmesi ve gıda rejimi diyabetin tipine, aldığı tıbbi tedaviye, fiziksel aktivite derecesine ve o zaman için kan şekerinin miktarına bağlı olarak değişir.

Diyabetli insanlara

  • sabah, öğle ve akşam yemeği olmak üzere üç ana yemek
  • yemekler arasında ve gece yatmadan önce 2-3 ara yemeği olarak 2,5-3 saat ara vererek 5-6 yemek vakti önerilir. Bir gün içerisinde alınması gerekli besinleri doğru bölmek kan şekerinin yükselmesinin, artık kalorinin ve kaçının artmasının önler.

Gıda ürünlerini nasıl yemek gerekir?

Bu amaçla ekmek biriminden (CV) kullanılır.

1 CV- 15 gr karbonhidrat demektir.

Yaşa göre karbonhidrat miktarı:

 
<5yaş 5-12 yaş

 

Gençler
Erkekler Her yemekte 30-45 gr karbonhidrat Her yemekte 45-60 gr karbonhidrat Her yemekte 60-75 gr karbonhidrat
kızlar Her yemekte 30-45 gr karbonhidrat Her yemekte 45-60 gr karbonhidrat Her yemekte 45-75 gr karbonhidrat

45 gr oluşturan karbonhidrat için örnek:

½ fincan kartof püresi

½ su bardağı konserve şeftali suyu

1 fincan süt

Bu menüye 2-3 parça tavuk eti, 1 parça yeşil salata da ilave edilebilir.

İnsülin kullanan çocukta ara yemeğinin yenmesi veya yemeğin çeşidinin ve miktarının azaltılması kan şekerinin düşmesine neden olur ki, bu da büyüme aşamasında olan çocuklar için ciddi sorunlara neden olabilir.

Diyabetli çocuklar için özel gıda ile beslenmesi ve belirli kuralları bilmek önerilir:

  • Çocuklar düzenli olarak beslenmelidir!
  • İçeriğinde zengin selüloz içeren gıdalar tercih edilmeli (işlenmemiş undan yapılmış ekmek, fasulye, nohut ve mercimek).Selüloz glikoz kana emilimini dengeler.
  • Taze meyve ve sebzelerden sıkça kullanılmalıdır (çünkü bunlar selüloz ve vitamin kaynağıdır). Tatlı meyvelerin çok yemek tavsiye edilmez (üzüm, mango vb.). Bu meyveler kanda glikoz düzeyini yükseltebilir.
  • Yağların vücuda alınmasını kontrol edin! Yağlar bazı hastalıkların (diyabet sırasında kalp kan-damar sistemi hastalıklarının) oluşmasına yardımcı oluyor.
  • Şekerleme ürünlerini dolabınızdan çıkarın.
  • Tun alımına sınırlama koyun! (Tuzun aşırı alımı arteriyel tansiyonun yükselmesine neden olabilir)
  • Geziye çıkarken çantanızda acil sağlık malzemelerini (ilaç vb.) tutun!
  • Kamplarda olurken insülin preparatlarını düz düşen güneş ışınlarından koruyun
  • Insülini özel çantalarda serin ve kuru bir yerde saklayın.
  • Uzun süren gezi sırasında kendinizle gıda, insülin, insülin enjektörleri, kanda ve idrarda şekeri kontrol etmek için test şeritler alın.diyabetli çocuklarda spor

    diyabetli çocuklarda spor

Diyabetli çocuklar spor yapabilir mi ?

Diyabeti olan çocuklar diğer yaşıtları gibi spor yapabilir. Fiziksel aktivite, sporla uğraşmak insan vücudunda insüline karşı hassasiyeti artırır. Bu nedenle diyabeti olan insanlar fiziksel aktiviteler yani spor ilei meşgul oldukları zaman diyabet sorunun direncini düşürür ve yaşam kalitesini artırır. Çünkü spor yapmak kandaki şeker oranını dengeler.

Spor yapan diyabet hastalarının dikkat etmesi gerekenler

Okul spor öğretmeni çocukta diyabet olduğunu bilmelidir. Çocukta basit hipergliseminin durumu ortaya ileriki (çocuk bunu fark etmeyebilir) öğretmen ona ilk yardım uygulamayı bilmelidir.

Spor ile harcanılan zaman çok enerji sarf edilir ve gıda alımına ihtiyaç artıyor. Bu nedenle spor dersinden önce çocuk 1-2 ekmek dilimi (1-2 meyve veya 1 parça ekmek) yemelidir.

Yüzme ve halter ile uğraşırken öncelikle gıda alınmalıdır.  Yüzerken suda hipergliseminin durumunun ortaya bileceği dolayısıyla uzak mesafeye yüzmek mantıklı olmaz. Bu tehlikelidir!

Okulda diyabet hastası çocuk nasıl kontrol edilmelidir ?

Ebeveynler çocuğun sağlık durumu ve hastalığın düzenlenmesi ile ilgili bilgileri ayrıntılı olarak ihtiyaçları hakkında okul yönetimini bildirmeli, uyarmalı öğretmenler ile iletişim halinde olunmalıdır.

Okulda çalışan işçilerin ve öğretmenlerin her zaman hipergliseminin riski, belirtileri, glikoz seviyesinin düşmesine hemen etkileyebilecek müdahaleler konusunda bilgili olmaları önemlidir.

Çocuklarda fiziksel aktiviteden önce, spor sırasında ve sonrasında kan glikoz seviyesinin yazılmasına gerek duyulabilir. Ayrıca çocuğun okulda insülin almasına ve bununla ilgili gerekli destek almaya ihtiyacı olabilir.  Okul görevlilerinin çocuğa yardım gösterme becerisi önemlidir! 

Okulda sınav yapılacak sınıflarda ölçüm cihazının, test çubuklarının, şeker ve suyun önceden konulması önemlidir!

Diyabetle yaşamayı kabul etmek ve öğrenmek gerekir.

Diyabetli çocuklara daima kontrol ve dikkatli olmalıdır.

Doktorların tavsiyeleri yerine getirilerek diyabet hastalığı daima gözaltında saxlanılarsa diabetlə yaşam daha kolay ve sağlıklı olur.

Bir önceki yazımız olan Bebek sağlığı için hijyen başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM